Vệ sinh tỳ hưu đá hằng ngày: thạch anh, obsidian, mắt hổ — lau gì, rửa gì, tránh gì
Câu trả lời ngắn: với tỳ hưu đá phổ thông như thạch anh, obsidian, mắt hổ, chỉ cần lau khô bằng khăn mềm thường xuyên; khi bám bẩn thì rửa nhanh dưới nước sạch ở nhiệt độ phòng, dùng bàn chải lông mềm cho kẽ chạm, xà phòng thật dịu nếu dính dầu, rồi lau khô ngay. Không dùng nước nóng, cồn, chất tẩy, máy siêu âm với đá có nứt hay đã xử lý.
Đây là phần chăm sóc vật lý thuần tuý, khác với nghi thức tẩy uế theo quan niệm tâm linh mà shop viết ở bài riêng. Giữ đá sạch đúng cách giúp tỳ hưu bóng đẹp lâu năm và tránh những hư hại không đáng có.
Vì sao tỳ hưu đá cần vệ sinh
Tượng đặt bàn bám bụi mỗi ngày; vòng và mặt dây tiếp xúc mồ hôi, dầu da, kem dưỡng, nước hoa. Lớp bẩn này làm đá mờ, mất độ bóng, kẽ chạm đen dần.
Với vòng đeo tay, bụi bẩn và mồ hôi đọng ở lỗ xâu còn làm dây thun nhanh mục. Vệ sinh định kỳ kéo dài tuổi thọ của cả đá lẫn dây.
Vệ sinh cũng là dịp kiểm tra món đồ: có vết nứt mới, mẻ cạnh, dây giãn không, để xử lý sớm trước khi hỏng nặng.
Lau khô hằng ngày
Khăn sợi nhỏ microfiber hoặc khăn cotton mềm là dụng cụ tốt nhất. Lau nhẹ theo bề mặt, không chà mạnh, để lấy bụi và dấu vân tay.
Tượng để bàn: lau mỗi tuần một lần là đủ. Vòng, mặt dây đeo hằng ngày: lau sau khi tháo ra buổi tối, chỉ mất vài giây.
Không dùng khăn giấy thô, khăn có sợi cứng vì có thể để lại vết xước li ti trên đá mềm.
Rửa nước khi cần
Khi đá bám bẩn rõ, rửa nhanh dưới vòi nước sạch ở nhiệt độ phòng. Với vòng tay, rửa nhanh để dây thun không ngấm nước lâu.
Đá dính dầu, kem có thể dùng một chút xà phòng trung tính pha loãng, xoa nhẹ rồi xả sạch. Không ngâm lâu.
Sau khi rửa, lau khô ngay bằng khăn mềm, để nơi thoáng cho khô hẳn trước khi cất hoặc đeo lại.
Làm sạch kẽ chạm
Kẽ vảy, bờm, miệng tỳ hưu là nơi bụi tích tụ nhiều nhất. Dùng bàn chải đánh răng lông mềm hoặc cọ trang điểm sạch quét nhẹ.
Với bụi bám chặt, nhúng bàn chải vào nước xà phòng loãng, chải nhẹ, xả lại bằng nước sạch.
Không dùng tăm kim loại, kim châm để cạy kẽ; dễ làm mẻ chi tiết mảnh.
Tránh nước nóng và sốc nhiệt
Đá có thể nứt khi gặp thay đổi nhiệt độ đột ngột, ví dụ từ máy lạnh ra nước nóng, hoặc phơi nắng gắt rồi rửa nước lạnh.
Đá có tạp chất, có vết rạn tự nhiên càng nhạy với sốc nhiệt. Luôn dùng nước ở nhiệt độ phòng.
Không để tượng đá gần bếp, lò sưởi, cửa sổ nắng chiếu trực tiếp nhiều giờ.
Tránh hoá chất
Cồn, nước tẩy rửa, chất tẩy trắng, nước lau kính có thể làm mờ bề mặt đánh bóng, phai màu đá nhuộm, làm hỏng nhựa tẩm trong đá xử lý.
Nước hoa, keo xịt tóc, kem chống nắng cũng là hoá chất. Hãy đeo vòng, mặt dây sau khi đã dùng mỹ phẩm xong và để khô.
Khi lau nhà, lau bàn, nhấc tượng ra để không dính nước lau sàn có chất tẩy.
Máy rửa siêu âm
Máy siêu âm làm sạch trang sức nhanh, nhưng rung động mạnh có thể làm lan rộng vết nứt sẵn có, làm bong nhựa tẩm, làm lỏng đá gắn.
Với thạch anh nguyên khối không nứt, máy siêu âm thường an toàn. Với obsidian, ngọc, đá xử lý, đá có nứt: không nên dùng.
Nếu không chắc đá thuộc loại nào, cứ dùng cách lau rửa thủ công.
Độ cứng và va đập
Mỗi loại đá có độ cứng khác nhau. Thạch anh khá cứng; obsidian giòn, dễ mẻ khi va; một số đá mềm dễ xước.
Cất các món đá riêng, không đổ chung với nhau. Thạch anh có thể làm xước đá mềm hơn khi cọ vào nhau.
Khi đeo vòng, tránh đập tay vào mặt bàn đá, kính; đó là nguyên nhân hàng đầu khiến hạt vòng mẻ.
Riêng với obsidian
Obsidian là thuỷ tinh núi lửa tự nhiên, bóng và giòn. Rơi xuống nền gạch rất dễ vỡ. Đặt tượng obsidian trên đế có lót, nơi ít va chạm.
Obsidian bóng dễ lộ dấu vân tay; lau khô thường xuyên giúp giữ ánh đen sâu.
Không chà obsidian bằng vật nhám; vết xước trên mặt bóng rất dễ thấy.
Riêng với mắt hổ và đá có ánh
Mắt hổ có hiệu ứng ánh dải sáng khi xoay; bề mặt đánh bóng tốt mới thấy rõ. Giữ bề mặt sạch, không xước để hiệu ứng đẹp.
Mắt hổ khá bền, có thể rửa nước bình thường. Tránh hoá chất mạnh làm mờ độ bóng.
Ánh sáng tự nhiên giúp ngắm hiệu ứng ánh đẹp nhất, nhưng không cần phơi nắng lâu.
Lịch chăm sóc gợi ý
Hằng ngày: lau khô vòng, mặt dây sau khi tháo. Hằng tuần: lau bụi tượng. Hằng tháng: rửa nhẹ, chải kẽ, kiểm tra dây và vết nứt.
Sau khi đi biển, đi bơi, tập thể thao mà quên tháo vòng: rửa ngay bằng nước sạch, lau khô.
Một thói quen nhỏ, đều đặn hiệu quả hơn nhiều so với một lần chà rửa kỹ mỗi năm.
Khi nào cần mang ra tiệm
Đá mờ bề mặt do xước nhiều, cần đánh bóng lại bằng máy. Hạt vòng mẻ cần thay hạt. Vết nứt lan rộng cần đánh giá xem còn dùng được không.
Tiệm đá có thể đánh bóng lại tượng, thay dây, thay hạt với chi phí vừa phải.
Hãy mang theo hoá đơn, giấy kiểm định nếu có, để tiệm biết loại đá và cách xử lý phù hợp.
Vệ sinh tỳ hưu đá có gắn kim loại
Nhiều tỳ hưu đá được gắn đế đồng, mũ vàng, khoen bạc, hoặc có charm kim loại đi kèm. Khi vệ sinh, cần chăm cả hai chất liệu: đá lau như đã nói, còn phần kim loại lau khô ngay sau khi tiếp xúc nước để không xỉn, không lên vệt xanh.
Không ngâm cả món vào nước, vì nước có thể đọng ở chỗ tiếp giáp giữa đá và kim loại, làm keo dán yếu đi theo thời gian. Lau từng phần bằng khăn ẩm rồi khăn khô là đủ.
Nếu phần kim loại là bạc, dùng khăn lau bạc riêng; tránh để chất đánh bóng bạc dính sang đá xốp hoặc đá đã xử lý.